Độ rọi (lux) là gì và vì sao phải theo tiêu chuẩn?
Độ rọi là lượng ánh sáng chiếu tới một bề mặt, đo bằng lux (1 lux = 1 lumen/m²). Đây là chỉ số quyết định bạn “nhìn rõ đến đâu” tại mặt làm việc — khác với lumen là tổng quang thông đèn phát ra. Thiếu sáng gây mỏi mắt, mất an toàn; thừa sáng gây chói, lãng phí điện và khó chịu.
Các bộ tiêu chuẩn như TCVN 7114-1:2008 (chiếu sáng nơi làm việc trong nhà), EN 12464-1 (châu Âu) và khuyến nghị của IES (Bắc Mỹ) quy định độ rọi duy trì (maintained illuminance, Ēm) cho từng loại nhiệm vụ thị giác. “Duy trì” nghĩa là mức tối thiểu phải giữ được suốt vòng đời hệ đèn, sau khi đã tính hao hụt do bụi bẩn và suy giảm quang thông.
Bảng tra độ rọi tiêu chuẩn cho 15 không gian
Bảng dưới đây tổng hợp độ rọi khuyến nghị (lux), nhiệt độ màu gợi ý (CCT, K) và CRI tối thiểu cho các không gian phổ biến. Đây là khoảng giá trị phổ biến theo TCVN 7114-1:2008 và EN 12464-1; với dự án cần nghiệm thu, hãy đối chiếu điều khoản gốc.
| Không gian / khu vực | Độ rọi khuyến nghị (lux) | CCT gợi ý (K) | CRI tối thiểu |
|---|---|---|---|
| Phòng khách – chiếu sáng chung | 100–300 | 2700–3000 | ≥80 |
| Phòng khách – góc đọc sách | 300–500 | 3000–4000 | ≥80 |
| Phòng ngủ – chiếu sáng chung | 100–150 | 2700–3000 | ≥80 |
| Phòng ngủ – đầu giường / đọc sách | 300–500 | 2700–3000 | ≥80 |
| Phòng ăn | 150–300 | 2700–3000 | ≥80 |
| Phòng bếp – chiếu sáng chung | 150–300 | 3000–4000 | ≥80 |
| Phòng bếp – khu nấu / sơ chế | 300–500 | 4000 | ≥80 (ưu tiên ≥90) |
| Bàn học / bàn làm việc tại nhà | 300–500 | 4000 | ≥80 |
| Văn phòng – khu làm việc, máy tính | ~500 | 4000 | ≥80 |
| Văn phòng – phòng họp | 300–500 | 4000 | ≥80 |
| Văn phòng – quầy lễ tân | ~300 | 3000–4000 | ≥80 |
| Showroom / cửa hàng – khu chung | 300–500 | 3000–4000 | ≥90 |
| Showroom – khu trưng bày nhấn | 500–750 | 3000–4000 | ≥90 |
| Hành lang, lối đi, cầu thang | 100–150 | 3000 | ≥80 |
| Nhà tắm – gương trang điểm | 300–500 | 3000–4000 | ≥90 |
Ghi chú: các mức lux là độ rọi duy trì tại mặt làm việc (thường ở độ cao 0,75 m với bàn, hoặc mặt sàn với lối đi), tham chiếu theo TCVN 7114-1:2008 và EN 12464-1. Với từng dự án cụ thể nên tính toán và kiểm chứng theo tiêu chuẩn áp dụng.
Làm sao chọn đúng độ rọi cho từng phòng?
Bước 1 — Xác định nhiệm vụ thị giác chính
Cùng một phòng có thể cần nhiều mức sáng. Ví dụ phòng khách vừa để thư giãn (100–300 lux) vừa có góc đọc sách (300–500 lux). Hãy chia phòng theo khu chức năng và lấy mức cao nhất làm chuẩn cho khu đó, thay vì cào bằng cả phòng.
Bước 2 — Chọn nhiệt độ màu (CCT) phù hợp cảm xúc không gian
- 2700–3000K (ấm): phòng khách, phòng ngủ, nhà hàng — tạo cảm giác thư giãn.
- 3500–4000K (trung tính): bếp, bàn làm việc, văn phòng — tỉnh táo, tập trung.
- 4000K trở lên (mát): khu kỹ thuật, nhà xưởng, khu cần nhìn chi tiết cao.
Bước 3 — Đảm bảo CRI và chống chói (UGR)
CRI (chỉ số hoàn màu) nên ≥80 cho hầu hết không gian và ≥90 ở nơi cần màu trung thực (bếp, gương, showroom). Đồng thời kiểm soát UGR (chỉ số chói lóa) — với văn phòng làm việc máy tính thường yêu cầu UGR ≤19 theo TCVN 7114-1:2008 và EN 12464-1.
Độ đồng đều và các yếu tố đi kèm
Ngoài mức lux trung bình, tiêu chuẩn còn quan tâm độ đồng đều độ rọi (Uo) — tỉ số giữa độ rọi nhỏ nhất và trung bình, thường yêu cầu Uo ≥0,6 cho vùng làm việc (theo TCVN 7114-1:2008 và EN 12464-1). Bố trí đèn đều, tránh vùng tối và vùng chói cục bộ, sẽ giúp không gian dễ chịu hơn nhiều so với chỉ “đủ lux trung bình”.
Bạn có thể xem sản phẩm đèn đạt CRI ≥90 và tùy chỉnh nhiệt độ màu tại website chính Ecolux để chọn thiết bị đáp ứng đúng các mức trong bảng.
Xem chi tiết theo từng không gian
- Độ rọi tiêu chuẩn phòng khách
- Độ rọi tiêu chuẩn phòng ngủ
- Độ rọi tiêu chuẩn phòng bếp
- Độ rọi tiêu chuẩn bàn học / bàn làm việc
- Độ rọi tiêu chuẩn văn phòng
- Độ rọi tiêu chuẩn showroom / cửa hàng
Lưu ý chuyên môn: các giá trị lux/CCT/CRI trong bài là mức khuyến nghị để tham khảo; với từng dự án cụ thể nên tính toán và kiểm chứng theo tiêu chuẩn áp dụng và điều kiện thực tế.
Nguồn tham khảo: TCVN 7114-1:2008 (Chiếu sáng nơi làm việc trong nhà); EN 12464-1 (Light and lighting — Lighting of work places); khuyến nghị IES Lighting Handbook. Cập nhật: 2026-07-10.